چشم انداز مطلوب بخش آب و فاضلاب در افق بيست سال آينده
• دسترسي و برخورداري صد در صد جمعيت شهري و روستايي كشور به آب شرب و بهداشتي با معيارها و استانداردهاي كمي و كيفي.
• دسترسي و برخورداري كليه شهرها و روستاهاي مواجه با بحران زيست محيطي به سامانه هاي جمع آوري، تصفيه و دفع فاضلاب (حدود 60 درصد جمعيت شهري و 30 درصد جمعيت روستايي).
• الزام تطبيق فرآيند تصفيه و دفع فاضلاب هاي صنعتي با استاندارهاي ملي.
• تحقق خودكفايي و خوداتكائي مالي واحدهاي آب و فاضلاب در عرصه خدمات بر مبناي قيمت تمام شده.
• دستيابي به ساختار اداري و مديريتي كارآمد با هدف تسهيل و ارتقاء خدمات.
• دستيابي به تعادل و حفاظت كمي و كيفي منابع آب شرب و بهداشتي با نگرش جامع زيست محيطي.
• دستيابي به شاخص مطلوب هدررفت آب در تاسيسات تامين، انتقال و توزيع.
• دستيابي به فن آوري پيشرفته و روزآمد براي نيل به بهره وري مطلوب از تاسيسات آب و فاضلاب.
• گسترش باور همگاني براي آب بعنوان كالاي اقتصادي بدون جايگزين و استفاده بهينه از آن بر پايه الگوي مصرف.
• ايجاد بستر و زمينه مناسب براي تنوع بخشي در روشهاي توزيع آب (گسترش صنايع بسته بندي و ايجاد سامانه هاي دو شبكه اي).
• دستيابي به شرايط مساعد جهت مشاركت بيشتر بخش خصوصي در مراحل ايجاد و بهره برداري از تاسيسات آب و فاضلاب.
• دستيابي به اهداف مديريت تقاضا با تغيير نگرش از مديريت مصرف به مديريت تقاضا در بهره برداري از منابع آب (تعادل بخشي بين تامين و تقاضا).
محدوديتها
• رشد جمعيت و افزايش تقاضا براي دستيابي به آب با كيفيت بهتر.
• رشد تقاضا و تشديد رقابت بين نيازمنديهاي آبي بخشهاي مختلف (كشاورزي، صنعت و شرب).
• عدم تناسب توسعه و استقرار مراكز جمعيتي و صنعتي با پتانسيل منابع آب تجديد شونده.
• محدوديت منابع آب تجديد شونده و كاهش شاخص سرانه آب.
• افزايش مصرف سرانه آب ناشي از ارتقاء سطح رفاه و بهداشت مردم.
• بحران ناشي از خشكساليها و نوسانات جوي و برداشت بيش از حد از آب سفره هاي زيرزميني.
• روند رو به رشد آلودگي منابع آب ناشي از عملكرد بخشهاي مختلف صنعتي، كشاورزي و انساني.
• محدوديت منابع مالي جهت سرمايه گذاري.
• عدم توازن بين تعرفه ها و قيمت تمام شده ناشي از اعمال محدوديتهاي قانوني براي منطقي ساختن قيمت خدمات آب و فاضلاب.
• محدوديتهاي قانوني براي منطقي ساختن قيمت خدمات آب و فاضلاب.
• عدم وجوددشرايط مناسب براي اعمال بنگاهداري اقتصادي در شركتهاي آب و فاضلاب.
• نگرش سنتي به آب به عنوان كالاي ارزان و قابل دسترس.
• افزايش قيمت تمام شده محصول بدليل لزوم انتقال آب از دور دست و تصفيه آبهاي با كيفيت پايين.
الزامات
• رعايت معيارها و استانداردهاي ملي در ارائه خدمات آب و فاضلاب.
• توسعه تاسيسات تامين و توزيع آب شرب و بهداشتي و تاسيسات جمع آوري، دفع و تصفيه فاضلاب متناسب با رشد جمعيت در راستاي توسعه شهرها و روستاها با رعايت معيارهاي فني.
• استفاده از فن آوريهاي پيشرفته در بهبود و ارتقاء کيفيت منابع آب.
• تدوين ضوابط و اعمال مقررات تعيين و حفظ حرايم کمي، بهداشتي و زيست محيطي (کيفي) منابع آب.
• تدوين و اعمال ضوابط و مقررات لازم جهت جلوگيري از ورود آلاينده هاي صنايع و واحد هاي آلوده کننده به منابع آب.
• توجه به آمايش سرزمين در توسعه مراکز جمعيتي و استقرار صنايع با تاکيد بر پتانسيل هاي آبي کشور (با تاکيد بر جلوگيري از رشد و توسعه بي رويه جمعيت در شهرهاي بزرگ).
• استفاده از روشهاي نوين و پيشرفته براي تصفيه آب و فاضلاب و اجراي طرحها و پروژه ها متناسب با شرايط اقليمي.
• استفاده از منابع آب غير متعارف بمنظور افزايش بهره وري منابع محدود آب.
• فراهم نمودن زمينه فني و عملي براي بازچرخاني آب و جايگزيني پساب تصفيه خانه ها با آب کشاورزي با هدف تامين آب شرب و برقراري چرخه آب سالم در طبيعت.
• اعمال الگوي مصرف آب همراه با تعرفه هاي ترجيحي متناسب با محدوديت ها و شرايط اقليمي هر منطقه.
• اولويت بخشي به اعمال روشهاي فراگير مديريت تقاضا و مصرف آب نسبت به مديريت تامين آب.
• اولويت بخشي و الزام جدي به بازسازي و نوسازي تاسيسات آب و فاضلاب در جهت افزايش بهره وري و به حداقل رساندن هدر رفت آب.
• لزوم گسترش استفاده از توان و قابليتهاي بخش خصوصي در ايجاد بهره برداري از تاسيسات آب و فاضلاب.
• ضرورت تنوع بخشي به تامين منابع مالي مورد نياز با تاکيد بر فراهم نمودن زمينه مشارکت و سرمايه گذاري بخش خصوصي داخلي و خارجي.
• طراحي و تدوين تعرفه هاي منطقي بر مبناي قيمت تمام شده در هر منطقه يا ملحوظ داشتن الگوي مصرف، سرمايه گذاريها و ...).
• گسترش فعاليتهاي پژوهشي و مطالعاتي و ايجاد ارتباط مستمر با مراکز علمي و دانشگاهي بمنظور آشنايي و بکارگيري فناوريهاي پيشرفته.
• شناسايي، تخصيص و حفاظت منابع آب با کيفيت مطلوب در نزديکي شهرها با اولويت مصارف شرب و در صورت ضرورت رفع کمبود آب از منابع آب دورتر يا انتقال حوزه به حوزه با الزام به پيش بيني تمهيدات جبراني براي آثار زيست محيطي.
• آموزش همگاني براي اصلاح روشهاي مصرف آب با استفاده از وسايل ارتباط جمعي بويژه صدا و سيما.
• بکارگيري و گسترش نظام طرح و اجرا با تاکيد بر بازرسي فني و کنترل کيفيت در کليه مراحل طراحي، ساخت، نصب و بهره برداري از تجهيزات.
• لزوم بکار گيري وسايل اندازه گيري دقيق و سامانه تله مترينگ در مراکز تامين و مصرف آب با استفاده از فن آوري پيشرفته روز دنيا.
راهبردها
• توجه به آمايش سرزمين در توسعه پايدار با محوريت منابع آب.
• جامع نگري در بهره برداري از منابع آب با اولويت تامين آب شرب و بهداشتي نسبت به ساير مصارف کشاورزي و صنعتي و ...
• اولويت بخشي به مديريت تقاضا (مصرف) نسبت به مديريت عرضه (تامين).
• ارتقاء مستمر کيفيت عرضه خدمات آب و فاضلاب به مشترکين.
• تهيه و اجراي برنامه جامع (ملي) حفاظت کمي و کيفي منابع آب شرب و بهداشتي.
• تسريع در اجراي طرح هاي فاضلاب با هدف جبران عقب ماندگيهاي اين بخش در کشور.
• ايجاد ساختار و تبيين و اعمال روشهاي بازدارنده و پيشگيرانه از آلودگي منابع آب و پشتيباني فني و کارشناسي از روشهاي صحيح دفع و تصفيه فاضلاب.
• شناسايي و بکارگيري راهکارهاي مناسب تجهيز منابع مالي با استفاده از ظرفيتهاي دولتي، بخش خصوصي و خارجي متناسب با توسعه طرحها و پروژه ها.
• ايجاد، تطبيق و رشد ويژگيهاي بنگاهداري اقتصادي در شرکتهاي عهده دار ارائه خدمات زيربنايي (آب و فاضلاب).
• بهره گيري از کليه شيوه هاي آموزش همگاني (از جمله رسانه هاي گروهي و ارتباط جمعي) بمنظور ارتقاء آگاهي و حساسيت هاي عمومي در ارتباط با مقوله آب و فاضلاب.
• همسو نمودن توسعه شهرها و روستاها با ظرفيت ها و محدوديت هاي خدمات آب و فاضلاب هر منطقه.
• ايجاد تحول در طراحي و اجراي تاسيسات آب و فاضلاب داخل منازل از طريق کنترل و تاييد نظام مهندسي و فراهم نمودن بستر عملي جهت واگذاري انشعاب جداگانه به هريک از واحدهاي آپارتمانها.
• الزام به رعايت استاندارد کيفي در اجراي تاسيسات خدمات زيربنايي و توليد تجهيزات مورد نياز، برقراري نظام بازرسي فني و کنترل کيفي در کليه مراحل طراحي و اجراي تاسيسات و توليد تجهيزات.
• گسترش فعاليتهاي پژوهشي و مطالعاتي در بخش و بکارگيري فن آوري پيشرفته با ملاحظات زيست محيطي بمنظور تحقق اهداف توسعه پايدار.
• حمايت از مشاورين، سازندگان و پيمانکاران بمنظور افزايش مشارکت بخش خصوصي در فعاليتهاي صنعت آب و فاضلاب.
• توسعه ارتباط بين بخش آب و فاضلاب و مراکز علمي، تحقيقاتي و دانشگاهي داخلي و خارجي بمنظور بهره گيري مستمر از فن آوريهاي پيشرفته.
• بهره گيري از فن آوري اطلاعات (IT) در توسعه مديريت بخش.
• افزايش بهره وري نيروي کار از طريق ارتقاء دانش فني و تخصصي و اعمال سامانه هاي انگيزشي.
• حرکت در جهت رسيدن به مديريت کيفيت فراگير با استقرار و توسعه سيستمهاي مديريت کيفيت.
• ايجاد سامانه هاي غير متداول تامين و توزيع آب شرب مورد نياز مصرف کنندگان در مناطقي که فاقد آب با کيفيت ميباشد.